De Holocaust Atlas

Welkom bij de Holocaust Atlas. Op deze site willen we inzicht geven in de gebeurtenissen voor, tijdens en na de Holocaust. In verschillende subthema’s zullen we de verschillende relevante onderwerpen bespreken. Deze site richt zich niet alleen op de Joodse slachtoffers van de Holocaust, maar bevat ook informatie over niet-Joodse slachtoffers. De tekst wordt ondersteund door afbeeldingen en kaarten, deze maken het makkelijker om de volledige reikwijdte van de Holocaust te begrijpen. Het merendeel van deze kaarten is interactief. Als je klikt op de locaties wordt er meer informatie over deze locaties gegeven, daarnaast zie je dan links. Neem gerust contact met ons op met eventuele feedback of vragen.

Thema

hitler scaled
Vooroorlogs Duitsland
wannsee scaled
De Holocaust & de Tweede Wereldoorlog
einsatzgruppen scaled
Oost-Europa
concentration camp scaled
Concentratiekampen
auschwitz scaled
Vernietigingskampen

Holocaust tijdlijn 1933-1339

  • In 1879 wordt Wilhelm Marr de eerste voorvechter van racistisch antisemitisme, waarbij hij de Joden de schuld geeft van het falen van de Duitse revoluties van 1848-1849.
  •     
  • 24 oktober 1917, De Bolsjewieken, geleid door Vladimir Lenin, nemen de macht in Rusland over met de Oktoberrevolutie. De daaropvolgende revoluties van 1917-1923 veroorzaken de vrees voor een communistische expansie in Europa die extreem rechts Europa zou beïnvloeden.
  •     
  • 11 november 1918 eindigt de Eerste Wereldoorlog met de Compiègne-wapenstilstand nadat het Duitse Rijk als gevolg van de revolutie is ingestort.
  •     
  • 7 mei 1919, het Verdrag van Versailles wordt gepresenteerd aan de Duitse delegatie bij de vredesconferentie van Parijs. De meeste Duitsers keuren de herstelbetalingen en de gedwongen aanvaarding van Duitse oorlogsschuld, als bedoeld in artikel 231, af.
  •     
  • Op 16 september 1919 doet Adolf Hitler, die lid is geworden van de Duitse Arbeiderspartij, zijn eerste openbare uitspraken van racistisch antisemitisme.
  •     
  • 18 november 1919, Generalfeldmarschall Paul von Hindenburg beschuldigt de Nationale Vergadering van Weimar van het verlies van de Eerste Wereldoorlog.Hij verweet ze van “de geheime opzettelijke verminking van de vloot en het leger” en maakte misleidende beweringen dat een Britse generaal toegaf dat het Duitse leger is ” gestoken in de rug, ” leidend tot de populaire steek-in-de-rug complottheorie.
  •     
  • 24 februari 1920, in een toespraak voor ongeveer 2000 mensen op het festival van het Hofbräuhaus in München, riep Hitler het 25-puntenprogramma van de Duitse Arbeiderspartij uit, later omgedoopt tot de Nationaal-Socialistische (Nazi) Duitse Arbeiderspartij. Het programma riep onder andere op tot de oprichting van een pan-Duitse staat, met burgerschap, ingezetenschap en andere burgerrechten die alleen voorbehouden zijn aan etnische Duitsers, met uitsluiting van Joden en alle niet-Duitsers.
  •     
  • 20 april 1923, het eerste nummer van Der Stürmer, gepubliceerd door Julius Streicher, wordt uitgegeven. Dit is een zeer antisemitisch dagblad in de vorm van een tabloid.
  •     
  • Op 8 november 1923 organiseert Hitler de Beer Hall Putsch, een poging tot staatsgreep. Hoewel Hitler tot 5 jaar gevangenisstraf in Landsberg wordt veroordeeld en de Nazi-partij kortweg wordt verboden, krijgt Hitler voor het eerst de publieke aandacht.
  •     
  • 18 juli 1925 publiceert Adolf Hitler Mein Kampf.
  •     
  • Juli 1932, de Nazi’s worden de grootste partij in de Reichstag met het veroveren van 230 van de 608 zetels in de Duitse federale verkiezingen.
  • 30 januari, Adolf Hitler wordt benoemd tot bondskanselier van Duitsland
  •  
  • 27 februari, de Reichstagbrand. Het daaropvolgende Reichstag-branddecreet schort de Duitse grondwet en de meeste burgerlijke vrijheden op.

    9 maart, concentratiekamp Dachau, het eerste concentratiekamp in Duitsland, opent 10 mijl ten noordwesten van München in een verlaten munitiefabriek.

    Op 21 maart wordt het concentratiekamp Oraniënburg in een voormalige brouwerij in Oraniënburg geopend door een SA-brigade in de buurt van Berlijn.

    23 maart, Machtigingswet van 1933 wordt vastgesteld. Deze laat Hitler bij decreet regeren.

    1 april begint de Nazi-boycot van Joodse bedrijven.

    7 april, wet voor de herstelling van de professionele overheidsdienst, waarbij de meeste Joden en communisten worden uitgesloten van overheidsbanen, wordt aangenomen. Kort daarna treft een soortgelijke wet advocaten, artsen, belastingadviseurs, musici en notarissen.

    25 april, de wet voor het voorkomen van overbevolking in Duitse scholen en Hogescholen beperkt de Joodse inschrijving op Duitse openbare scholen ernstig.

    29 april, Gestapo (Duitse geheime politie) opgericht door Hermann Göring.

    2 mei, Duitse vakbonden verboden en vervangen door het Duitse Arbeids Front onder leiding van Robert Ley.

    10 mei, De boekverbranding. Boeken die als ‘niet-Duits’ worden beschouwd, inclusief alle werken van Joodse auteurs, worden verbrand in ceremoniële vreugdevuren.  Hiervan is de bekendste op de Unter den Linden naast de universiteit van Berlijn.

    1 juni inwerkingtreding van de Wet voor de Preventie van Werkloosheid en wet voor uitgifte huwelijksleningen aan genetisch “geschikte” Duitsers.

    22 juni komen gedetineerden uit Düsseldorf aan bij Emslandlager.

    14 juli, de wet ter “voorkoming van hereditair gezien zieke nakomelingen”, waarin wordt opgeroepen tot verplichte sterilisatie van de ‘inferieure’. Op dezelfde dag wordt het Duitse burgerschap herroepen van Roma en Sinti in Duitsland en de Nazi-partij wordt de enige legale politieke partij in Duitsland.

    20 juli, Het Reichskonkordat wordt afgesloten na onderhandelingen tussen Franz von Papen en kardinaal Eugenio Pacelli, waardoor de legitimiteit van Nazi-Duitsland met de internationale gemeenschap wordt gewaarborgd en de regering de loyaliteit van Duitse katholieken kan winnen.

    20 augustus, het Amerikaans-Joodse congres begint de anti-Nazi boycot van 1933.

  • 17 september, wordt de Reichsvertretung der Deutschen Juden gevestigd als de wettelijke vertegenwoordiger van Duitse Joden onder leiding van Leo Baeck en Otto Hirsch.
        
  • Op 22 september wordt de Reichskultrum Kultur gevestigd, met uitsluiting van Joden uit de kunstwereld.
  •  
  • Op 29 september worden Duitse Joden en Duitsers met een Joodse afkomst, die dateren van voor 1800, verbannen uit de landbouw onder het Reichserbhofgesetz, en hun land wordt herverdeeld aan etnische Duitsers.

    4 oktober wordt het Joden, volgens het redactierecht, verboden te werken binnen de journalistiek.

    24 oktober-24 november, de regering neemt een wet aan die toelaat dat “gevaarlijke en gewone criminelen” – waaronder zwervers, alcoholisten, werklozen en daklozen – worden geïnterneerd in concentratiekampen. De wet wordt later aangepast om hun verplichte sterilisatie mogelijk te maken.

  • Op 1 januari verwijdert Hitler alle Joodse feestdagen van de Duitse kalender.
         
    24 januari worden alle Joden verbannen uit het Duitse Arbeidersfront.
         
    April, Heinrich Himmler, die het voorgaande jaar leider van de hele Duitse politie buiten Pruisen was geworden, wordt benoemd tot Reichsführer-SS. Het Volksgericht wordt opgericht om politieke dissidenten te vervolgen.
  •  
  • 1 mei, het kantoor van rassenbeleid is ingesteld binnen de Nazi-partij.
         
    Op 17 mei verliezen Joden de toegang tot de wettelijke ziekteverzekering. De Duitse Amerikaanse Bund houdt een betoging in Madison Square Garden.
         
  • 9 juni, de SD (Sicherheits-Dienst) is opgericht als het inlichtingenagentschap van de Nazi-partij.
         
     14 juni, de nacht van de lange messen. Hitler begint een zuivering van de SA (Sturm-Abteilung) en de niet-Nazi-conservatieve revolutionaire beweging. Deze wordt uitgevoerd door de SS onder druk van de Reichswehr. Hitlers collega Ernst Röhm, de voormalige kanselier Kurt von Schleicher, en Gustav Ritter von Kahr worden gedood. De moorden garanderen Hitler militaire steun, vernietigen zijn oppositie en vergroten de macht van de SS. Het markeert ook een toename van de vervolging van homoseksuelen in Nazi-Duitsland.
  •  
  • 4 juli, de Inspectie van de Concentratiekampen is gevestigd onder Theodor Eicke.
         
    2 augustus, Paul van Hindenburg overlijdt. Op 19 augustus wordt Hitler benoemd tot president van Duitsland en wordt hij een absolute dictator door het ambt samen te voegen met die van kanselier.  Vanaf dit moment wordt hij de Führer genoemd. Alle Reichswehr-leden zweren de eed aan Hitler.
         
    Op 7 oktober geven Jehova’s Getuigen in Duitsland brieven uit waarin ze protesteren tegen de vervolging van hun religie en waarin ze hun politieke neutraliteit bevestigen.
         
    December, Himmler krijgt controle over de Gestapo via zijn ondergeschikte Reinhard Heydrich.
  • 1 april wordt de antisemitische wetgeving uitgebreid tot het Saarland. Dit naar aanleiding van de uitslag van het Saar status referendum in 1935.
  •  
  • Mei, Joden worden uitgesloten van de Wehrmacht, militaire leden wordt het verboden om te trouwen met “niet-Ariërs”.

    26 juni, de ”wet ter voorkoming van erfelijk ziekelijke nakomelingen” wordt gewijzigd. Er wordt verplichte abortus ingesteld.

    28 juni wordt paragraaf 175 uitgebreid om alle homoseksuele handelingen te verbieden.

    Op 15 september worden de wetten van Neurenberg unaniem goedgekeurd door de Reichstag. Joden zijn niet langer burgers van Duitsland en kunnen niet met Duitsers trouwen.

    December, het SS-ras en vestigingsbureau stelt het Lebensborn-programma vast.

  • 10 februari krijgt de Gestapo een buitengerechtelijke machtiging voor het oppakken en vervolgen van mensen.
  •  
  • Vanaf 3 maart mogen Duitse Joodse artsen hun beroep niet meer uitoefenen op Duitse patiënten.
  •  
  • 29 maart, de SS-Totenkopfverbände is opgericht.
  •  
  • 6 juni, Minister van Binnenlandse Zaken, Wilhelm Frick, geeft toestemming voor de deportatie van het Roma-volk naar concentratiekampen (zoals Marzahn).
  •  
  • Juni, Himmler wordt hoofd van de Duitse politie en richt de Orpo, de Sipo en de Kripo op onder SS-besturing.
  •  
  • 12 juli, Concentratiekampbewoners worden overgebracht naar Oraniënburg om te beginnen met de bouw van concentratiekamp Sachsenhausen.
  •  
  • 1 augustus, de Olympische Zomerspelen van 1936 worden geopend in Berlijn, wat leidt tot een tijdelijke verlaging van het open antisemitisme.
  •  
  • 28 augustus begint de massale arrestatie van Jehova’s Getuigen.
  •  
  • Op 7 oktober wordt een belasting van 25 procent op Joodse tegoeden opgelegd.
  •  
  • 29 november, Minister van Landbouw, Richard Walther Darré, verklaart dat de liberale democratie is uitgevonden door Joden.
  • 1937, begin van de  inbeslagname van Joods bezit door middel van ‘Arisering’.
  •  
  • 27 februari begint de Kripo aan de eerste massale arrestatie van politieke tegenstanders.
  •  
  • Op 14 maart publiceert Paus Pius XI een encycliek, Mit brennender Sorge, die de Nazi’s veroordeelt en hen beschuldigt van het overtreden van het Reichkonkordat.
  •  
  • Juli, de degeneratieve kunst expositie opent in München.
  •  
  • 15 juli, concentratiekamp Buchenwald opent in Ettersburg, vijf mijl van Weimar.
  •  
  • 8 november opent de Der Ewige Jude-tentoonstelling in München.
  •  
  • 14 december, Himmler geeft een decreet uit dat de SS geen verdachten hoeft te arresteren voor een criminele handeling.
  • 12 maart, Oostenrijk wordt geannexeerd door Nazi-Duitsland (de Anschluss). Alle Duitse anti-Joodse wetten zijn nu van toepassing in Oostenrijk.
         
    24 maart, concentratiekamp Flossenbürg wordt geopend in Flossenbürg, Beieren, tien mijl van de grens met Tsjecho-Slowakije.
         
    26 april, Joden worden verplicht om alle eigendommen boven RM 5.000 onder het vierjarenplan te registreren.
         
    29 mei, Hongarije, onder Miklós Horthy, neemt de eerste van een reeks anti-Joodse maatregelen die de Neurenbergwetten van Duitsland navolgen aan.
         
    13-18 juni, de eerste massale arrestaties van Joden beginnen via Aktion Arbeitsscheu Reich.
         
    Op 26 juni moeten Duitse en Oostenrijkse Joden hun onroerend goed registreren bij de overheid.
         
    6-15 juli, de Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt organiseert de Évian-conferentie in Évian-les-Bains, Frankrijk, om de kwestie van Joodse vluchtelingen te regelen,. Alleen Costa Rica en de Dominicaanse Republiek laten meer vluchtelingen toe.
         
    14 juli, Manifesto of Race, gepubliceerd in fascistisch Italië, leidde tot het ontdoen van de Joden van Italiaans staatsburgerschap en van regerings- en professionele posities.
         
    8 augustus, de SS opent het concentratiekampcomplex Mauthausen-Gusen bij Linz en vestigt DEST voor de exploitatie van een steengroeve.
         
    31 september, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk komen overeen Hitler toe te staan de controle over het Sudetenland over te nemen. Zoals vastgelegd in de Overeenkomst van München.
         
    9-10 november, Kristallnacht.
         
    Op 12 november is het Joden verboden om goederen te kopen en te verkopen onder het Besluit over de uitbanning van de Joden uit het economische leven en krijgen ze een boete van $ 400 miljoen om de schade van de Kristallnacht te herstellen.
         
    15 november, alle Joodse kinderen worden verbannen van Duitse openbare scholen.
         
    In december mogen Duits-Joodse kindervluchtelingen emigreren naar het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk via het Kindertransport-programma.

 

  • 24 januari, Hitler stelt Heydrich aan om het Centraal Bureau voor Joodse Emigratie op te richten.
         
     14-16 maart wordt Tsjecho-Slowakije ontbonden.  Slowakije verklaart de onafhankelijkheid als satellietstaat en de Nazi’s  bezetten de rest als het protectoraat van Bohemen en Moravië.
         
     21 maart, De Memel is geannexeerd door Duitsland.
         
     13 mei, MS St. Louis vaart van Hamburg naar Cuba met 937 vluchtelingen, voornamelijk Joden. Slechts 29 worden toegelaten. De rest, geweigerd door Cuba, de Verenigde Staten en Canada worden teruggestuurd naar Europa.
         
     Juni, The Wagner-Rogers Bill, die de immigratiequota voor Duits-Joodse kinderen zou hebben verhoogd, komt niet door de commissie, ondanks de goedkeuring van de regering Roosevelt.
     
     1 september, met de Duitse inval in Polen begint de Wereldoorlog in Europa.

Holocaust tijdlijn tijdens de Tweede Wereldoorlog

  • 1 september, met de Duitse inval in Polen begint de Tweede Wereldoorlog in Europa. Duizenden Poolse Joden worden gedood door de SS-Einsatzgruppen tijdens Operatie Tannenberg.
  •  
  • 2 september, Stutthof concentratiekamp is gevestigd in de buurt van Danzig.

    Op 21 september beveelt Heydrich dat alle Duitse Joden naar Polen worden verscheept en dat alle Poolse Joden zich in grote steden moeten concentreren.

    Oktober worden duizenden Joden verscheept vanuit Wenen, Ostrava en Katowice naar het reservaat van Lublin in Zarzecze, Nisko.

    26 oktober, Al het Poolse grondgebied, dat niet direct is geannexeerd door nazi-Duitsland of de Sovjet-Unie, wordt onder het General Gouvernement geplaatst.

 

  • April, Rudolf Höss bezoekt Oświęcim om de geschiktheid te controleren als een concentratiekamp voor Poolse politieke gevangenen en als een kolonie voor Duitse kolonisten in Neder-Silezië. Himmler stemt in met de bouw van het concentratiekamp Auschwitz.
  •  
  • 9 april, de Duitse invasie van Denemarken en de Noorse Campagne begint.

    30 april, het Getto van Łódź, het eerste Nazi-getto, is vergrendeld.

  • 10 mei begint de Slag om Frankrijk, Nederland, België en Luxemburg, deze landen vallen al snel onder Duitse controle.

    Mei, Auschwitz I wordt geopend.

    Juni, de Nationale Assemblee stemt om zich over te geven met de Wapenstilstand van 22 juni 1940. Vichy Frankrijk is opgericht als een collaboratieve staat onder Philippe Pétain en Pierre Laval.

  • 22 juni, onder Operatie Barbarossa valt Duitsland de Sovjet-Unie binnen. Einsatzgruppen A, B, C & D volgen de frontlijn en vermoorden Joden, communisten en andere ‘partizanen’.
  •  
  • 3 september, eerste vergassingen in Auschwitz met Zyklon B.

    29-30 september, bloedbad Babi Yar met 33.771 slachtoffers.

    10 oktober, Veldmaarschalk Walter von Reichenau van het Duitse Zesde Leger publiceert een geheime notitie waarin de Wehrmacht wordt gelast om schendingen van het internationaal recht bij de invasie van de Sovjet-Unie goed te keuren.

  • 20 januari, de aanwezigen op de Wannsee Conferentie plannen de “definitieve oplossing”.
  • 27 maart, eerste van minstens 75.721 Franse Joden gedeporteerd uit Frankrijk, naar Auschwitz.

    6 juli, onderduiken Anne Frank en haar familie.

    22 juli, eerste deportatie van het getto van Warschau naar Treblinka tijdens Grossaktion Warschau.

    23 juli-19 oktober, vernietigingskamp Treblinka is in vol gebruik, 700-900 duizend Joden vermoord.

    19 november, eerste verzending van Joden uit Noorwegen.

  • 19 April– 16 mei, opstand in het getto van Warschau.
  •  
  • 2 August, Treblinka opstand.
  •  
  • 14 Oktober, Sobibór opstand en ontsnappingen.
  • 19 maart, bezetting van Hongarije door Duitse troepen.
  •     
  • Begin mei begint het eerste transport van Hongaarse Joden naar Auschwitz.

    Op 23 juni zien de vertegenwoordigers van het Rode Kruis uitvoerig geënsceneerde Nazi-propaganda in Theresienstadt, ontworpen om kampen als goedaardig te portretteren.

    20 juli,  een poging om Hitler te vermoorden mislukt.

  • 23 juli, Majdanek, eerste grote vernietigingskamp bevrijd door het oprukkende Sovjet Rode Leger

    1 augustus, de opstand van Warschau begint.

    4 augustus,  Anne Frank en haar familie zijn gearresteerd en uiteindelijk naar Auschwitz gedeporteerd

    7 oktober, Crematorium IV in Auschwitz vernietigd in Sonderkommando-opstand

    25 november geeft Heinrich Himmler opdracht de gaskamers van Auschwitz te vernietigen als belastend bewijs van genocide.

  • 27 januari, vernietigingskamp Auschwitz bevrijd door de Sovjets. Deze dag is de Internationale Holocaust-herdenkingsdag.
  •  
  • 11 april, concentratiekamp Buchenwald wordt bevrijd door de Amerikanen.

  • 15 april, concentratiekamp Bergen-Belsen wordt bevrijd door de Britten.

    29 april, concentratiekamp Dachau wordt bevrijd door de Amerikanen en concentratiekamp Ravensbrück door de Sovjets.

    30 april, Adolf Hitler pleegt zelfmoord.

    5 mei, concentratiekamp Mauthausen wordt bevrijd door de Amerikanen.

    8 mei, concentratiekamp Theresienstadt wordt bevrijd door de Sovjets.

    8 mei, Victory Europe Day, de Nazi’s geven zich onvoorwaardelijk over.

    23 mei pleegt Heinrich Himmler zelfmoord.

    20 november, start van de eerste processen in Neurenberg, van 24 topfunctionarissen van de nazi’s.

25
Artikelen
23
Kaarten
400
Interactieve locaties
1
Verhaal

mail naar: contact@holocaustatlas.com