Operation Tannenberg

Introductie

De eerste van de genocides gepleegd door de Duitsers was op de Poolse mensen. Deze genocide heette operatie Tannenberg, onderdeel van het generalplan Ost. Operatie tannenberg was gericht op de elite van Polen om opstanden in bezet Polen te voorkomen. Een tweede doel was de germanisering van Polen. In totaal zijn naar schatting 60.000 mensen gestorven tijdens operatie Tannenberg en 40.000 tijdens de latere operatie AB. Het was de eerste keer dat einsatzgruppen en gas-wagens in actie werden gezien. Het liet een nieuwe modus operandi voor de Duitsers om mensen te doden zien. De slachtoffers werden voorafgaand aan de oorlog verzameld en vermeld op een lijst. Deze namen werden verzameld door de geheime politie, de Gestapo en Duitsers die in Polen woonden. Deze lijst wordt de proscriptielijst sonderfahndungsbuch Polen genoemd.

Operatie Tannenberg tijdens de invasie van Polen

Tannenberg bestond uit 3 fasen. de eerste fase was de vooroorlogse fase waarin 2.000 Poolse mensen die in Duitsland woonden, in het geheim werden gearresteerd en gedood. De tweede fase was de uitvoering van Poolse elite tijdens de invasie van Polen. Tijdens de tweede fase werden ook mensen met een handicap en gehospitaliseerde mensen gedood. Dit was geen onderdeel van de sonderfahndungsbuch-bevelen, maar beslist door de einsaztgruppen zelf. Naast de einsatzgruppen waren er ook hulptroepen bestaande uit Duitsers die in Polen woonden actief. Deze werden de selbshutz, zelfbeschermingseenheden, genoemd. Deze eenheden waren echter tijdens de operatie wreed en ongeorganiseerd en kregen een beruchte reputatie. Na de invasie van Polen werden deze eenheden opgesplitst en verdeeld tussen reguliere eenheden.

einsatzgruppen tannenberg

Operatie Tannenberg na de invasie van Polen

De derde fase van de operatie werdt uitgevoerd na de invasie van Polen. Deze fase wordt de intelligentaktions genoemd. Gedurende deze periode waren de moorden minder willekeurig maar specifiek gericht op het arresteren van potentiële vijanden van de staa. De executies werden publiekelijk uit gevoerd. Deze actie werd voortgezet met de AB-actie. Gedurende deze periode werden de vijanden van de staat niet langer hoofdzakelijk geëxecuteerd, maar de meesten van hen werden gearresteerd en naar concentratiekampen gebracht. Een speciaal voor dit doel geopend kamp was het latere vernietigingskamp Auschwitz. Ook werd een vernietigingskamp opgezet om de uitroeiing van Poolse mensen te versnellen en de germanisering van deze regio’s te ondersteunen: vernietigingskamp chelmno.

operation tannenberg

Einsatzgruppen actief tijdens operatie Tannenberg

Einsatzgruppe I, onder commando van SS-Standartenführer Bruno Streckenbach, in samenwerking met het 14de leger

Einsatzgruppe II, SS-Obersturmbannführer Emanuel Schäfer, in samenwerking met het 10de leger

Einsatzgruppe III, SS-Obersturmbannführer und Regierungsrat Herbert Fischer, in samenwerking met het 8ste leger

Einsatzgruppe IV, SS-Brigadeführer Lothar Beutel, in samenwerking met het 4e leger

Einsatzgruppe V, SS-Standartenfürer Ernst Damzog, in samenwerking met het 3e leger

Einsatzgruppe VI, SS-Oberführer Erich Naumann, actief in  Wielkopolska

Einsatzgruppe VII, SS-Obergruppenführer Udo von Woyrsch and SS-Gruppenführer Otto Rasch, actief in boven Silesia and Cieszyn Silesia

home scaled
naar homepage
einsatzgruppen scaled
naar thema overzicht